Landbouw en voeding

Al enige decennia heerst er grote zorg over de teruggang van de gezondheid van natuur en milieu. De laatste jaren worden boeren regelmatig geplaagd door moeilijk te bestrijden planten- en dierenziektes. Naast de gangbare landbouw is de biologische landbouw in opkomst. Op alle mogelijke manieren besteden mensen aandacht aan gezonde voeding, die de kwaliteit van het eigen bestaan kan verhogen. De bijdrage die de antroposofie aan deze ontwikkelingen kan leveren, is aanzienlijk.

Biologisch evenwicht

De focus van een landbouw die gebaseerd is op geesteswetenschappelijke inzichten beperkt zich niet tot uiterlijke, alleen in aantallen te vatten aspecten. Die zouden kunnen leiden tot een eenzijdige gerichtheid op de opbrengst van het land en de productie van planten en dieren. De focus vanuit een antroposofische visie richt zich echter op het leven in de natuur zelf en op het behoud en het nodige herstel van het biologisch evenwicht. Dit leven te beschouwen als een geestelijke realiteit brengt een nieuwe verbondenheid tot stand met de hele kosmos.

Biologisch-dynamische landbouw

In Nederland zijn er circa 250 landbouwbedrijven waar op deze wijze wordt gewerkt. Centraal staan de processen die zich in de bodem, in planten en dieren afspelen en die in hun samenhang met invloeden vanuit de kosmos worden gezien. Het dynamiseren van deze processen heeft aanleiding gegeven tot de benaming ‘biologisch-dynamische landbouw’.

Voor verdere informatie over de Vereniging voor Biologisch-Dynamische Landbouw en Voeding: www.demeter-bd.nl.

Mens en aarde

In het hele oeuvre van Rudolf Steiner zijn passages te vinden met bodem-, plant- en dierkundige thema’s. Daarnaast keren onderwerpen zoals natuur en voeding regelmatig in zijn voordrachten terug. In 1924 vroegen boeren hem om geesteswetenschappelijke inzichten voor de landbouw inzake mens en aarde. Sinds deze voordrachten, te boek gesteld in Vruchtbare landbouw op biologisch-dynamische grondslag, heeft zich wereldwijd in een kleine honderd jaar een nieuwe beweging in de landbouw ontwikkeld.

Voor het artikel van Jan Diek van Mansvelt ‘Biologisch Dynamische landbouw: anticiperen op de toekomst?’ gaat u naar de themarubriek van deze website.


Être guidé par une étoile ne signifie rien d’autre que de percevoir l’âme elle-même sous l’apparence d’une étoile.

– Rudolf Steiner