Velen zullen zich de sektenstrijd van eind vorige eeuw nog herinneren…

In de nasleep van de collectieve zelfmoord door de Orde van de Zonnetempel was er ook in België een parlementaire onderzoekscommissie naar de secten opgericht. Zij had in 1997 een lijvig rapport uitgebracht, met in bijlage de “synoptische tabel” van alle 189 ter sprake gekomen bewegingen. Zowel in de tekst als in de lijst kwam ook de antroposofie voor. Hoewel officieel niet zo bedoeld, fungeerde de tabel meteen als “de” sectenlijst.

Op de inhoud van het rapport kwam veel kritiek: de commissie had alle getuigenverhoren gepubliceerd, zonder de geviseerde groepen zelf uit te nodigen voor een tegensprekelijk debat. Wat de antroposofie betreft werd vooral aandacht besteed aan het geval van de kleine Anaëlle. Dit kind zou begin jaren ‘90 overleden zijn ten gevolge van een foute behandeling volgens antroposofische principes door een arts en een groep genezers. Geen van hen had echter enige band met de antroposofie. Op basis van een interview met de arts-homeopaat, waarin deze onder andere lovende woorden had voor de pedagogische visie van Steiner, had de journalist A. Lallemand geconcludeerd dat de antroposofie een gevaarlijke secte was, en dit ook zo beschreven in zijn boek “Secten in België en Luxemburg”. In zijn getuigenis voor de sectencommissie werd hetzelfde herhaald. Op hun eigen vraag kregen twee bestuursleden van de Antroposofische Vereniging in België een hoorzitting, waarin dit verhaal weerlegd werd en de activiteiten in de antroposofische beweging toegelicht werden.

De commissie publiceerde alles, en daarbij ook nog een getuigenis van een ouder van een kind op een Steinerschool, die in een echtscheiding verwikkeld was en zijn ex-echtgenote er nu van beschuldigde bij een secte te zijn. Zelf nam de commissie geen standpunt in. Toch werd het geval Anaëlle hernomen in de brochure “Gourou, gare à toi”, die de Franse Gemeenschap in 1999 op meerdere 10.000-en exemplaren uitbracht om de jeugd te waarschuwen tegen het gevaar van de secten.

De antroposofie werd als gevaarlijk vermeld bij de “esoterische secten, die een geheime leer en magische krachten doorgeven”, en Anaëlle was overleden “na behandeling volgens de principes van de antroposofie” – wel was toegevoegd dat “de vertegenwoordigers van de groep ontkennen dat de arts tot hun vereniging behoorde”. De Antroposofische Vereniging trok naar de rechtbank in kortgeding, en verkreeg dat de passages in de brochure over de antroposofie moesten geschrapt worden. In beroep echter, nog steeds in kortgeding, werd deze maatregel opgeheven omdat de kans op schade voor de antroposofiche beweging bijna nihil was geworden: de brochure was nagenoeg uitgeput… Intussen lag zij wel ter inzage in bibliotheken en jeugdcentra.

De Antroposofische Vereniging had meteen ook een rechtszaak ten gronde ingeleid. 22 personen stelden zich hierin tussenkomende partij, en ook de volgende antroposofische organisaties: de Belgische Vereniging van Antroposofische Artsen, de Federatie van Steinerscholen in Vlaanderen, de Steinerschool te Court-St-Etienne, de Nationale Vereniging van leraren in Steinerscholen, de Brusselse Fondation R. Steiner, de Rudolf Steiner Academie, de Michaelistichting, de Vlaamse Oudervereniging R. Steiner Heilpedagogie en sociaaltherapie, de Widar stichting.

In 2001 kwam opnieuw een negatief vonnis: het ging om al lang bekende feiten, de strijd tegen de secten was belangrijk, en de Franse Gemeenschap was voldoende voorzichtig geweest in haar formuleringen. Hiertegen gingen wij dan weer in beroep, en kregen 7 jaar na de publicatie van de brochure uiteindelijk gelijk. In zijn vonnis van 7 april 2006 oordeelde de rechtbank dat de Franse Gemeenschap haar informatie grondiger had moeten controleren. Er was niet aangetoond dat de arts iets met de antroposofie te maken had; deze had hierover zelfs een schriftelijke verklaring afgelegd voor onze twee bestuursleden. Ook in het vonnis van de Orde van Geneesheren, die de arts veroordeeld had, kwam het woord antroposofie niet voor, wel een aantal andere geneeswijzen. Dat de antroposofie magische krachten doorgeeft is evenmin aangetoond.

“Secten” zijn niet noodzakelijk schadelijk, en esoterisch zijn en een geheime leer verspreiden is bij de antroposofie wel het geval maar op zich niet schadelijk, aldus het vonnis. De Franse Gemeenschap wordt veroordeeld tot het betalen van 1 euro schadevergoeding (wij hadden 1 frank gevraagd) aan alle partijen evenals de gerechtskosten.

Publicatie van het vonnis in 6 kranten, zoals wij eveneens gevraagd hadden, is niet opgelegd: de brochure richtte zich immers vooral tot de jeugd en zal inmiddels volledig uitgeput zijn. Intussen stond in een artikel in Le Soir over dit vonnis dat de brochure nog steeds in het Informatiecentrum over de schadelijke secten te Brussel ter inzage ligt.

Wij hopen dat vanaf nu het vonnis erbij gevoegd wordt.

Luc Vandecasteele

« Terug